Đoàn Bích Phương: Bảy Năm Ở Nhật Và Con Đường Thương Mại Vì Người Khác

⚠️ Bài viết mang tính giới thiệu và chia sẻ kinh nghiệm, không phải lời khuyên tài chính hay đầu tư. Kết quả kinh doanh khác nhau tuỳ từng người, từng bối cảnh — khởi nghiệp luôn đi kèm rủi ro. Xem lưu ý đầy đủ ở cuối bài.

Mục lục

Toggle

Tôi hay để ý một điều: người làm thương mại quốc tế mà nói chuyện khéo thường là người chưa thật sự sống ở nước ngoài lâu. Còn người đã sống thật, làm thật ở xứ người vài năm — họ nói ít hơn, nhưng mỗi câu đều có trọng lượng.

Đoàn Bích Phương thuộc nhóm thứ hai.

Chị là người sáng lập DBP — một doanh nghiệp chuyên thương mại quốc tế giữa Việt Nam và Nhật Bản. Đưa sản phẩm doanh nghiệp Việt sang thị trường Nhật. Đưa sản phẩm chuẩn Nhật — mỹ phẩm, chăm sóc sức khoẻ — về Việt Nam theo đúng quy trình nhập khẩu hợp pháp, giấy tờ minh bạch. Và nền tảng để làm được điều đó không phải bằng cấp hay quan hệ gia đình — mà là bảy năm chị sống, làm việc, và thấm văn hoá Nhật bằng trải nghiệm thật.

Tóm tắt nhanh

• Đoàn Bích Phương là nhà sáng lập DBP — doanh nghiệp thương mại quốc tế Việt Nam – Nhật Bản.
• Bảy năm sống và làm việc tại Nhật: hiểu thị trường, văn hoá, tiêu chuẩn chất lượng bằng trải nghiệm trực tiếp.
• Triết lý vận hành: “Muốn đi quốc tế thì phải chuẩn hoá” — sự tử tế trong kinh doanh bắt đầu từ sự chuẩn mực.
• Kết nối mạnh trong cộng đồng doanh nhân BNI và Eagle Camp.
• Sứ mệnh cá nhân: giúp phụ nữ và trẻ em từng tổn thương tìm lại giá trị bản thân.
• Website chính chủ: moi.doanbichphuong.com

Bảy năm ở Nhật — không phải để “lấy kinh nghiệm”, mà để thật sự hiểu

Có một khoảng cách lớn giữa người đọc về Nhật Bản và người đã sống ở đó. Không phải chuyện tiếng Nhật hay địa lý — mà là thứ văn hoá ngầm, không ai viết thành sách được: cách người Nhật đặt hàng, cách họ kiểm tra chất lượng, cách họ kết thúc một mối quan hệ kinh doanh khi đối tác làm ẩu.

Chị Phương có bảy năm tiếp xúc với những thứ đó hàng ngày. Không phải bảy năm du lịch — bảy năm làm việc, va chạm thật, học từ sai lầm thật trong một môi trường đòi hỏi sự chuẩn mực ở mức mà người Việt mình đôi khi thấy ngộp.

Với người từng sống ở Nhật lâu năm, thường có một điểm chuyển: lúc đầu thấy họ khắt khe, rồi dần hiểu ra đó không phải khắt khe — đó là tôn trọng. Tôn trọng người mua. Tôn trọng cam kết. Tôn trọng chính công việc của mình. Chị Phương mang cái nhìn đó về Việt Nam, và nó trở thành nền tảng của DBP.

“Muốn đi quốc tế thì phải chuẩn hoá” — câu đó nghe đơn giản nhưng ít người làm được

Chị Phương hay nói câu này, và tôi nghĩ nhiều người nghe xong thì gật đầu rồi… làm y chang cũ.

Chuẩn hoá không có nghĩa là làm cho đẹp hồ sơ. Nó có nghĩa là: quy trình của bạn phải có thể lặp lại mà không cần chính bạn đứng đó. Sản phẩm của bạn phải có thể mô tả đúng cho một người chưa biết gì về ngành của bạn. Lời hứa của bạn phải khớp với cái bạn giao. Mọi lần, không chỉ lần đầu.

Điều này nghe có vẻ về quy trình, nhưng thực ra nó là về đạo đức kinh doanh. Thị trường Nhật sẽ đóng cửa với bất kỳ doanh nghiệp nào làm ẩu một lần — không có văn hoá “thông cảm cho lần đầu” như mình hay nghĩ ở đây. Vì vậy, chuẩn hoá là điều kiện sinh tồn, không phải lựa chọn tùy thích.

Chị Phương áp điều đó vào DBP không phải vì muốn trông “chuyên nghiệp”. Mà vì chị hiểu: muốn đưa hàng Việt sang Nhật hay đưa hàng Nhật về Việt, mình phải đủ tư cách để cả hai phía tin. Và tin trong thương mại quốc tế không dễ có — nhưng cũng không dễ mất đi một khi đã có thật.

Kinh doanh là “cho đi trước” — và điều đó không phải triết lý mơ hồ

Trong cộng đồng doanh nhân BNI mà chị Phương tham gia, có một nguyên tắc cốt lõi: Givers gain — người cho đi nhiều hơn là người nhận được nhiều hơn. Nhưng nguyên tắc đó chỉ có nghĩa khi bạn hiểu “cho đi” không phải là từ thiện.

Cho đi, theo cách chị Phương làm, là: trước khi hỏi đối tác Nhật “bạn có muốn mua sản phẩm này không?”, chị hỏi “bạn đang cần gì và tôi có thể giúp gì được không?”. Trước khi đưa hàng về Việt Nam, chị học đủ về tiêu chuẩn chất lượng để có thể đặt câu hỏi thông minh với nhà sản xuất — không phải để mặc cả giá, mà để đảm bảo người tiêu dùng cuối cùng được dùng thứ thật sự tốt.

Điều đó nghe lý tưởng, nhưng nó thực dụng hơn mọi chiêu thức bán hàng. Vì người ta nhớ ai đã giúp họ trước khi có lợi — và trong môi trường B2B, ký ức đó đáng giá hơn bất kỳ hợp đồng ngắn hạn nào.

Nếu bạn đang xây dựng chiến lược nội dung hay mô hình kinh doanh của mình và muốn hiểu thêm về nguyên tắc “cho đi trước”, bài viết về chiến lược cho đi trong kinh doanh 0 đồng có thể là điểm bắt đầu thực tế.

Networking không phải “đi để lấy danh thiếp”

Chị Phương hoạt động trong cả BNI lẫn Eagle Camp — hai môi trường networking khác nhau về phong cách nhưng giống nhau ở điểm cốt lõi: bạn vào đó để xây mối quan hệ thật, không phải để bán hàng ngay trong buổi gặp đầu tiên.

Nhiều người sợ networking vì họ thấy nó gượng gạo — bắt tay, đưa card, giải thích mình làm gì rồi về. Chị Phương không làm vậy. Chị vào những cộng đồng đó với tâm thế: mình có thể giúp ai ở đây không? Ai đang cần kết nối mà mình biết?

Điều đó vừa là giá trị thật, vừa là bộ lọc. Người tìm đến chị vì chị đã cho đi trước — và những người đó thường là người chia sẻ cùng quan điểm về sự tôn trọng trong kinh doanh. Chị không phải xây lại niềm tin từ đầu với mỗi người vì nó đã được đặt nền từ hành động.

Với người làm thương mại quốc tế, điều này còn quan trọng hơn nhiều so với người bán lẻ trong nước. Vì khi bạn làm cầu nối giữa hai thị trường — Việt và Nhật — thì mỗi đối tác, mỗi nhà sản xuất, mỗi nhà nhập khẩu bạn giới thiệu đều là phần mở rộng của uy tín cá nhân bạn. Mạng lưới không phải danh sách tên — mạng lưới là hệ thống tin cậy.

Sứ mệnh không bắt đầu từ thị trường, mà từ trong người

Điều tôi thấy ít người nói đến khi giới thiệu về chị Phương là phần này: chị không làm DBP chỉ vì thấy cơ hội thị trường.

Sứ mệnh chị tự đặt ra rõ ràng hơn thế: giúp phụ nữ và trẻ em từng trải qua tổn thương tìm lại giá trị bản thân và sức mạnh bên trong. Với chị, kinh doanh không phải công cụ làm giàu — nó là sức mạnh để phục vụ, và là con đường chữa lành.

Tôi không biết chị Phương đến với sứ mệnh đó từ đâu, và tôi không đoán. Nhưng tôi nhận ra một điều qua nhiều năm gặp những người làm kinh doanh từ nơi này: người có sứ mệnh thật — không phải sứ mệnh viết cho hồ sơ đẹp — thường là người bền nhất. Không phải vì họ không mệt, mà vì khi mệt, họ vẫn biết tại sao mình đang làm.

Kinh doanh theo cách đó có ba yếu tố cùng tồn tại: dòng tiền đủ sống, niềm vui trong công việc hàng ngày, và ý nghĩa với người khác. Thiếu một trong ba, người ta sẽ mệt theo những cách khác nhau. Có đủ cả ba — như cách chị Phương đang xây dựng — thì kinh doanh trở thành cách sống, không phải gánh nặng.

Điều người muốn khởi nghiệp có thể học từ hành trình của chị Phương

Tôi hay gặp những người muốn bắt đầu kinh doanh nhưng nói: “Tôi chưa đủ kinh nghiệm”, hoặc “Tôi không có mạng lưới”, hoặc “Tôi không biết thị trường đủ”. Những câu đó nghe có lý, nhưng thường là cái cớ.

Chị Phương không chờ ai công nhận bảy năm của mình là đủ. Chị đem thứ mình có — hiểu văn hoá Nhật bằng trải nghiệm thật, kỹ năng kết nối, tư duy chuẩn hoá — ra và làm. DBP không ra đời từ một bản kế hoạch kinh doanh hoàn hảo. Nó ra đời từ thứ mà không ai có thể sao chép được: kiến thức chị tích luỹ từ cuộc sống thật.

Đó cũng là lý do tôi hay nói với những người học cùng mình: vốn quan trọng nhất không phải tiền mặt. Nó là thứ bạn biết mà người khác không biết — và thứ bạn sẵn sàng cho đi trước khi đòi nhận lại. Nếu bạn đang tìm hướng bắt đầu từ vốn mình đang có, bài viết về khởi nghiệp không cần vốn tiền mặt là gì có thể là điểm xuất phát để đọc thêm.

Một điều nữa tôi học được từ câu chuyện của chị: chọn đối tác theo giá trị, không theo lợi ích ngắn hạn. Chị Phương lọc đối tác bằng một câu hỏi ngầm: người này có cùng tư duy phụng sự không? Câu hỏi đó nghe triết lý, nhưng thực ra rất thực dụng — vì người làm vì phụng sự thường là người giữ lời, giữ tiêu chuẩn, và không bỏ đối tác lúc khó.

Chuẩn hoá, cho đi, chọn người đúng. Ba thứ đó không mới, nhưng ít người làm đủ cả ba cùng một lúc, kiên nhẫn, suốt nhiều năm.

Chị Phương đang làm vậy.

Nếu bạn đang xây dựng hành trình kinh doanh của mình và tìm kiếm những góc nhìn tương tự — về chuẩn hoá, về cho đi trước, về khởi nghiệp từ thứ mình có — thì chuyên mục khởi nghiệp không cần vốn tại đây là nơi tôi tổng hợp những câu chuyện và lộ trình cụ thể từ hành trình của mình và những người tôi gặp trên đường.

Câu hỏi thường gặp

DBP của Đoàn Bích Phương hoạt động trong lĩnh vực nào?

DBP là doanh nghiệp thương mại quốc tế B2B tập trung vào hành lang Việt Nam – Nhật Bản: đưa sản phẩm của doanh nghiệp Việt sang thị trường Nhật, và nhập khẩu sản phẩm chuẩn Nhật — bao gồm mỹ phẩm và sản phẩm chăm sóc sức khoẻ — về Việt Nam theo quy trình hợp pháp, đầy đủ giấy tờ. Chị Phương có thể được liên hệ qua website moi.doanbichphuong.com.

Tại sao bảy năm sống ở Nhật lại quan trọng với công việc của chị Phương?

Thị trường Nhật Bản có tiêu chuẩn chất lượng và văn hoá kinh doanh đặc thù — hiểu được những điều này từ trải nghiệm sống thật (không phải đọc sách hay tham quan ngắn ngày) là lợi thế khó sao chép. Người từng làm việc tại Nhật lâu năm thường hiểu cách đặt câu hỏi đúng với đối tác Nhật, cách đọc tín hiệu trong đàm phán, và quan trọng hơn — biết thứ gì không thể ẩu trong thương mại với Nhật. Đó là nền tảng mà bảy năm của chị Phương xây nên cho DBP.

Chuẩn hoá trong kinh doanh có nghĩa là gì theo cách chị Phương nói?

Không phải làm cho hồ sơ trông đẹp. Chuẩn hoá nghĩa là: quy trình có thể lặp lại mà không phụ thuộc vào một cá nhân cụ thể, lời hứa khớp với sản phẩm/dịch vụ giao ra, và toàn bộ vận hành đủ minh bạch để đối tác nước ngoài — vốn không quen văn hoá “thông cảm” — có thể tin. Với chị Phương, đây là điều kiện tiên quyết để doanh nghiệp Việt có thể đứng vững ở thị trường Nhật, không phải tuỳ chọn.

Lưu ý

Bài viết này là giới thiệu và chia sẻ về hành trình, triết lý của Đoàn Bích Phương dựa trên thông tin chị đã chia sẻ công khai. Bài không phải lời khuyên tài chính, đầu tư, hay tư vấn kinh doanh. Mọi sản phẩm nhập khẩu từ Nhật Bản được DBP đưa về Việt Nam — bao gồm mỹ phẩm và sản phẩm chăm sóc sức khoẻ — là thực phẩm bảo vệ sức khoẻ hoặc hàng tiêu dùng nhập khẩu hợp pháp; không có sản phẩm nào trong bài được mô tả là có tác dụng chữa bệnh hay điều trị y tế. Kết quả kinh doanh của mỗi người khác nhau tuỳ bối cảnh, năng lực, và nhiều yếu tố không thể đoán trước — không có mô hình nào đảm bảo thành công.