Cách chọn ngách kinh doanh cho người mới: công thức 3 vòng tròn

Posted on by Trần Chương

YMYL — Kinh doanh / Sự nghiệp. Bài này chia sẻ kinh nghiệm cá nhân của Trần Chương, không phải lời khuyên tài chính hay bảo đảm kết quả. Kết quả mỗi người khác nhau tuỳ năng lực, thị trường và nỗ lực thực tế.

Tóm tắt nhanh

  • Ngách tốt phải thoả ba điều kiện: bạn có nó, thị trường cần nó, đối thủ khó sao chép nó.
  • Hỏi sai câu hỏi là lý do số một khiến người mới chọn nhầm ngách.
  • Công thức: Ngách = (Thế mạnh + Đam mê) giao (Nhu cầu thị trường) trừ (Phần đối thủ đã làm quá tốt).
  • Trần Chương chọn ngách “dạy khởi nghiệp từ 0 kết hợp content TikTok” bằng chính công thức này — không phải bằng trực giác.
  • Bạn sẽ thấy checklist 7 câu để tự kiểm tra ngách mình đang nghĩ tới.

Tháng cuối cùng làm thợ xăm, tôi kiếm được 2 triệu đồng.

Không phải vì tôi xăm kém. Tôi đã bỏ 200 triệu để học với thầy giỏi nhất, đã mở tiệm, đã cố gắng. Nhưng càng cố, khách càng ít. Tôi hiểu ra một điều: không phải cứ giỏi là kiếm được tiền. Cần phải giỏi đúng thứ, đúng người cần, và đúng lúc người khác chưa làm.

Đó chính là câu chuyện của ngách. Và đó là lý do tôi viết bài này.

Vì sao hầu hết người mới chọn sai ngách?

Câu hỏi họ thường hỏi là: “Tôi nên bán gì?”

Câu hỏi đó sai từ gốc rễ.

Khi bạn hỏi “bán gì”, bạn đang nhìn từ phía mình ra ngoài — mình có gì, bán cái đó. Nhưng thị trường không quan tâm bạn có gì. Thị trường chỉ trả tiền cho thứ họ cần và chưa có ai phục vụ tốt họ.

Câu hỏi đúng phải là: “Tôi có thể giúp ích gì cho ai, theo cách mà người khác khó sao chép?”

Nghe có vẻ đơn giản. Nhưng phần lớn người mới khởi nghiệp bỏ qua một trong ba vế đó — và rơi vào một trong ba bẫy:

Bẫy thứ nhất: chọn ngách mình giỏi nhưng thị trường không cần. Bạn học nghề bảy năm, trở thành chuyên gia, nhưng chỉ có vài trăm người cần và họ đã có người phục vụ rồi.

Bẫy thứ hai: chọn ngách thị trường đang hot nhưng bản thân không có gì khác biệt. Dropshipping, affiliate, bán khóa học chứng khoán — hàng nghìn người làm trước bạn, chuyên nghiệp hơn, vốn nhiều hơn, mạng lưới rộng hơn. Bạn chui vào đó và bị nghiền nát.

Bẫy thứ ba: chọn đúng ngách nhưng nhảy vào nơi đối thủ đã dominate hoàn toàn. Ngách đó có tiền, bạn có năng lực, nhưng người dẫn đầu đã xây được thương hiệu quá mạnh — bạn trở thành một cái bóng mờ phía sau.

Tránh ba bẫy này không cần trực giác. Cần một công thức.

Công thức chọn ngách — ba vòng tròn, một giao điểm

Tôi học được công thức này từ phương pháp IPS của thầy Phạm Thành Long, rồi tự áp dụng để tìm ra ngách của mình. Nó rất đơn giản khi hiểu ra:

Ngách = (Thế giới bên trong) giao (Thế giới bên ngoài) trừ (Phần đối thủ đã làm)

Nói theo ngôn ngữ thực tế hơn:

Ngách của bạn = thứ bạn có (đam mê, tài năng, kiến thức, kinh nghiệm thật) giao với thứ thị trường cần và sẵn sàng trả tiền, rồi trừ đi phần mà đối thủ đã làm quá tốt đến mức bạn không có cửa cạnh tranh.

Kết quả là một khoảng trống. Một chỗ mà bạn vừa đủ năng lực phục vụ, vừa đáp ứng nhu cầu có thật, vừa chưa có ai chiếm lĩnh. Đó là ngách của bạn.

Vòng tròn 1: Thế giới bên trong — bạn thực sự có gì?

Đây là phần người ta hay làm sai nhất, theo hai hướng trái ngược nhau.

Hướng thứ nhất: đánh giá thấp bản thân. “Tôi chẳng có gì đặc biệt cả.” Không đúng. Bạn có những thứ người khác không có, chỉ là bạn chưa đặt tên cho nó.

Hướng thứ hai: đánh giá quá cao. Hiệu ứng Dunning-Kruger — mới học được một ít, cảm giác mình đã biết hết. Đây là bẫy nguy hiểm hơn vì nó khiến bạn chọn ngách quá tầm, rồi thất bại không hiểu vì sao.

Thế giới bên trong gồm bảy thứ: đam mê, sứ mệnh, tài năng thiên bẩm, kiến thức đặc thù (kinh nghiệm khó bắt chước), kiến thức tổng quát, thông điệp bạn muốn truyền đi, và những bài học từ khó khăn đã vượt qua.

Cái cuối cùng thường bị bỏ qua nhất, nhưng lại có giá trị nhất. Kinh nghiệm từ thất bại là thứ mà người mới không thể mua được, và người thành công lâu năm đã quên mất cảm giác như thế nào.

Vòng tròn 2: Thế giới bên ngoài — thị trường thực sự cần gì?

Tôi chia thị trường thành mười lĩnh vực lớn: sức khoẻ, giàu có, thành công, công nghệ, làm đẹp, hạnh phúc, tình dục, mối quan hệ, tâm linh, phát triển bản thân.

Mười lĩnh vực đó đều có một điểm chung: chúng ảnh hưởng sâu đến cuộc đời người ta, nên người ta sẵn sàng trả tiền để giải quyết vấn đề trong đó.

Nhưng “thị trường cần” không có nghĩa là bạn cứ nhảy vào. Bạn cần biết chính xác trong lĩnh vực đó, phân khúc nào đang bị bỏ ngỏ, ai đang chưa được phục vụ tốt, và tại sao.

Vế trừ: Đối thủ đã làm gì rồi?

Đây là bước nhiều người bỏ qua vì nó đòi hỏi sự trung thực khó chịu.

Bạn phải ngồi xuống và thành thật: trong giao điểm của thế mạnh mình và nhu cầu thị trường, có bao nhiêu người đã làm rồi? Họ làm tốt đến đâu? Cái gì họ làm chưa tốt, hoặc họ không thể làm tốt vì không có lợi thế mà bạn có?

Phần còn lại sau khi trừ đi — đó mới là ngách thật.

Trần Chương chọn ngách thế nào — câu chuyện thật

Năm 2022, tiệm xăm của tôi ở Quảng Ninh gần như chết. Tháng cuối chỉ có 2 triệu đồng. Tôi vay bố mẹ 50 triệu để làm lại.

Lúc đó tôi nhìn lại mình có gì. Tôi giỏi xăm — nhưng ngành xăm ở Quảng Ninh không đủ lớn, và muốn cạnh tranh thì phải xuống Sài Gòn hoặc Hà Nội, nơi hàng trăm nghệ sĩ xăm đã có thương hiệu từ lâu. Tôi nhảy vào đó, tôi thua.

Nhưng tôi có một thứ khác: tôi đã trải qua toàn bộ hành trình từ không biết gì về kinh doanh, đến tự học, đến thất bại, đến xoay trục. Và khi tôi bắt đầu chia sẻ kiến thức nghề xăm công khai trên TikTok — điều mà đồng nghiệp không dám làm vì sợ mất khách — tôi bất ngờ được đón nhận.

Ngách tôi chọn cuối cùng là: dạy người mới bắt đầu kinh doanh từ con số 0, kết hợp với kỹ năng làm content và TikTok.

Đây là kết quả của công thức:

Thế mạnh của tôi: kinh nghiệm khởi nghiệp thật (kể cả thất bại), khả năng học và thực thi nhanh, kiến thức marketing và content.

Thị trường cần: hàng triệu người Việt muốn thoát khỏi làm thuê, bắt đầu kinh doanh, nhưng không biết bắt đầu từ đâu và sợ rủi ro.

Đối thủ đã làm: rất nhiều người dạy kinh doanh, nhưng hầu hết đã thành công rồi mới dạy — họ không còn nhớ cảm giác xuất phát điểm 0. Điểm khác biệt của tôi là tôi dạy từ trải nghiệm đang diễn ra, từ câu chuyện thật còn nóng hổi.

Đó là khoảng trống tôi bước vào.

Checklist 7 câu — kiểm tra ngách của bạn trước khi đặt cược

Trước khi bạn quyết định một ngách, hãy trả lời trung thực bảy câu này. Mỗi câu là một bộ lọc. Ngách tốt phải qua ít nhất sáu trong bảy.

Câu 1 — Bạn có trải nghiệm thật với lĩnh vực này không? Không cần hoàn hảo, nhưng phải có va chạm thực tế. Học lý thuyết và đọc sách không tính.

Câu 2 — Bạn có thể nói chuyện về chủ đề này liên tục trong ba tiếng mà không cần giấy tờ không? Nếu không, đây chưa phải ngách thật của bạn.

Câu 3 — Có người đang tìm kiếm giải pháp cho vấn đề trong ngách này không? Cách đơn giản nhất: gõ vào Google, vào TikTok, vào Facebook. Người ta có đang đặt câu hỏi không? Có video nào có hàng triệu lượt xem không?

Câu 4 — Người ta có sẵn sàng trả tiền cho giải pháp này không? Có nhu cầu thôi chưa đủ. Có người dạy miễn phí đầy rẫy, nhưng họ vẫn mua khoá học, mua sản phẩm, mua dịch vụ — vì họ cần kết quả nhanh hơn và chắc hơn.

Câu 5 — Bạn có thể kể ít nhất một câu chuyện thất bại và bài học thật từ lĩnh vực này không? Nếu bạn chỉ có thành công để kể, bạn chưa đủ chiều sâu. Người mua tin vào người đã trải qua đau rồi vẫn đứng dậy — không phải người chưa bao giờ ngã.

Câu 6 — Bạn có thể chỉ ra ba điều đối thủ chính trong ngách này đang làm chưa tốt không? Nếu không thấy điểm yếu của họ, rất có thể bạn chưa hiểu đủ sâu về ngách đó.

Câu 7 — Ngách này có thể phục vụ ít nhất một nghìn người không? Không cần hàng triệu. Nhưng nếu thị trường quá nhỏ, bạn sẽ chạm trần rất nhanh và không có đà để phát triển.

Một ngách đúng không phải mãi mãi — nhưng phải đủ lâu để xây dựng được

Tôi muốn nói thêm một điều mà nhiều người không ai nói cho bạn nghe: ngách có thể thay đổi, và điều đó bình thường.

Khi tôi bắt đầu, ngách của tôi là xăm hình. Rồi mở rộng sang bán dụng cụ xăm. Rồi sang dạy nghề. Rồi sang dạy kinh doanh cho người mới. Mỗi lần chuyển, tôi không từ bỏ — tôi mang theo những gì đã xây dựng và thêm vào đó một lớp mới.

Điều quan trọng không phải là tìm ngách hoàn hảo ngay từ đầu. Điều quan trọng là chọn được một ngách đủ tốt để bắt đầu, bước vào, học hỏi trong thực chiến, và điều chỉnh dần.

Hoàn hảo trước khi bắt đầu là cái bẫy lớn nhất của người mới. Tôi đã ở trong bẫy đó hai năm.

Bước tiếp theo — từ ngách đến sản phẩm

Khi bạn đã xác định được ngách, câu hỏi tiếp theo là: biến ngách đó thành thứ gì để kiếm được tiền?

Đây là điểm giao giữa bài này và bài tiếp theo trong chuỗi. Trong bài về biến chuyên môn thành sản phẩm, tôi chia sẻ cụ thể ba dạng sản phẩm phù hợp cho người mới, không cần vốn lớn, và cách tôi đã làm từng bước.

Nếu bạn chưa đọc bài trước trong chuỗi, hãy xem Khởi nghiệp 0 đồng là gì để hiểu bức tranh tổng thể trước. Và nếu bạn đang băn khoăn “tôi không có tiền thì làm sao bắt đầu”, bài về 5 loại vốn quan trọng hơn tiền mặt sẽ trả lời câu đó.

Chuỗi học này tôi thiết kế theo lộ trình từ nhận thức đến hành động cụ thể. Bài cuối cùng — lộ trình khởi nghiệp 2 năm — là nơi tôi ghép tất cả lại thành một bản đồ thực tế.

Hành động ngay hôm nay

Nếu bạn đang nghĩ đến một ngách nhưng chưa dám bắt đầu, tôi đề nghị một việc cụ thể: lấy giấy và bút, viết ra bảy câu trong checklist bên trên, rồi tự trả lời thật thành thật.

Không cần một ngách hoàn hảo. Chỉ cần một ngách đủ rõ để bắt đầu.

Nếu bạn muốn có thêm khung tư duy và các bước cụ thể hơn, tôi có tổng hợp lại trong khoá học “Bí quyết khởi nghiệp 0đ — Hành trình trở nên thịnh vượng trong 2 năm”. Đây là những gì tôi đã học, đã áp dụng, và đã dạy lại cho học viên của mình. Không phải lý thuyết vay mượn.

[Nhận thêm thông tin về khoá học — điền email để tôi gửi tài liệu miễn phí]

Về tác giả

Trần Nguyên Chương — thợ xăm từ 2020, chủ hệ sinh thái tranchuongtattooshop.com và hocxam.com. Từng có tháng tiệm xăm chỉ thu được 2 triệu đồng, vay bố mẹ 50 triệu làm lại, rồi xây được mô hình kết hợp dịch vụ, bán hàng, và dạy nghề. Học phương pháp IPS từ thầy Phạm Thành Long. Hiện hơn 100.000 người theo dõi trên các kênh mạng xã hội (số liệu tính đến tháng 1/2026). 500 học viên, 5.0 sao trên Shopee với hơn 8.800 đánh giá.

Bài viết trên đây là chia sẻ từ trải nghiệm thực tế của cá nhân tôi, không phải lời khuyên đầu tư hay bảo đảm kết quả kinh doanh cho bất kỳ ai.

Nguồn tham khảo

  1. Hành trình khởi nghiệp từ thợ xăm — tài liệu nội bộ, Trần Chương tự ghi lại (2026). Chưa có link công khai.
  2. Công thức chọn ngách — phương pháp IPS, Phạm Thành Long. Tài liệu học viên nội bộ (2026).
  3. Trần Chương × 10 lĩnh vực bên ngoài — tự đánh giá, ghi lại 2026-06-29. Tài liệu nội bộ.
  4. Kiến thức đặc thù — Trần Chương tự mô tả, 2026-06-29. Tài liệu nội bộ.

Bài liên quan trong chuỗi

Lưu ý quan trọng: Bài viết này là chia sẻ kinh nghiệm cá nhân của Trần Chương và mang tính tham khảo. Kết quả kinh doanh phụ thuộc vào nhiều yếu tố bao gồm năng lực cá nhân, bối cảnh thị trường, thời điểm, và mức độ cam kết thực thi. Không có bất kỳ bảo đảm nào về thu nhập hay thành công cụ thể. Tham khảo thêm chuyên gia tư vấn kinh doanh nếu cần ra quyết định quan trọng.

📖 Đọc thêm: ví dụ về chi phí đầu tư một ngách: sân cỏ nhân tạo.

🎁 Nhận bộ tài liệu Khởi nghiệp 0đ (miễn phí)

Tôi đã gói những bước đi đầu tiên thành một bộ tài liệu để bạn bắt đầu mà không cần vốn lớn. Bạn nhận miễn phí tại đây: Nhận quà tại trang quà tặng.

Tham khảo thêm một góc nhìn về hành trình người sáng lập: Thân thế Sơn Ngọc — Founder Sisumo.

Xem thêm:
Danh mục: IPS

Bài viết cùng chủ đề:

Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *

Select the fields to be shown. Others will be hidden. Drag and drop to rearrange the order.
  • Image
  • SKU
  • Rating
  • Price
  • Stock
  • Availability
  • Add to cart
  • Description
  • Content
  • Weight
  • Dimensions
  • Additional information
Click outside to hide the comparison bar
Compare